Dağlık Karabağ’da 27 Eylül 2020’de patlak veren çatışmalar, 44 gün süren bir savaşın ardından Ermenistan için tarihi bir yenilgi ile noktalandı. Bu süreçte Erivan’da halk, Başbakan Nikol Paşinyan’a karşı sokaklara dökülerek istifa çağrısında bulundu.
Azerbaycan, uzun bir aradan sonra işgalden kurtarılan Ağdam’a girdiğinde, şehirdeki yıkım manzarası ise yürek burkucuydu; neredeyse ayakta kalan hiçbir yapı yoktu.
Rusya heyeti, çatışmaların ardından Azerbaycan ve Ermenistan ile çeşitli önemli görüşmeler gerçekleştirmek üzere bölgeye gitti. Paşinyan, umutla gittiği Moskova’dan beklediği destek yerine kötü bir haberle döndü.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu yönünde açıklamalarda bulundu. Rossiya 1 televizyonuna konuşan Putin, bölgenin hukuki durumuna vurgu yaparak Ermenistan’ın Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadığını belirtti.
Bu durumun uluslararası hukuk açısından, hem Dağlık Karabağ’ın hem de çevresindeki tüm bölgelerin Azerbaycan’a ait olduğu anlamına geldiğini söyledi.
Karabağ’da ateşkes sağlanması için 10 Kasım 2020’de Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan arasında bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşmanın ardından, tarafların bulundukları noktalarda kalmaları öngörüldü.
Böylece, Azerbaycan çatışmalar sırasında ele geçirdiği yerleri koruyarak denetim altına almış oldu.
Rusya’dan gelen heyet, Bakü’ye giderek bölgedeki durumu değerlendirdi. Aliyev, imzalanan bildirinin bölgedeki kalıcı barış için kritik bir adım olduğunu belirtti.
Ayrıca, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymamak istediğine katıldığını ve benzer şekilde umduğunu dile getirdi. İki liderin de bu süreçte kalkınma ve barış üzerine odaklanma niyetinde olduğunu ifade etmesi dikkat çekti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da, imzalanan anlaşmanın jeopolitik kaygılarla değil, insani ihtiyaçlara yönelik çözüm önerileriyle ele alınması gerektiğini vurguladı. Dağlık Karabağ’da gerginliğin azaltılması için atılacak adımların, bölgedeki halkın yararına olması gerektiğini belirtti.
Savaş sonrası, Dağlık Karabağ’da yaşayan Ermeni siviller ve askerler, bölgeden ayrılma işlemlerine devam ediyor. Başkent Erivan’da, Paşinyan’a yönelik yapılan protestoların ardından, Başbakan uzun süre sonra cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
İstifa çağrılarının yoğun olduğu bir dönemde, Paşinyan’ın Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile yaptığı görüşme de dikkat çekti. Görüşmede, çatışmalar sırasında bölgeden kaçanların geri dönüşü ve normal yaşamın yeniden kurulması konuları ele alındı.
Harutyunyan, şimdiye kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye geri döndüğünü ve savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını açıkladı.
10 Kasım anlaşması sonucunda Dağlık Karabağ’ın statüsü belirsizliğe düştü ve bu bölge, Ermenistan tarafından bile tanınmıyor. Ermenistan’da yaşanan gelişmeler devam ederken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da Ermenistan’a verdiği desteği açıkça ortaya koyan bir ziyarette bulunduğu bildiriliyor.
