Dağlık Karabağ’da 27 Eylül 2020’de patlak veren çatışmalar, 44 gün boyunca devam etti ve sonuç olarak Ermenistan, ağır bir yenilgi yaşadı. Bu mağlubiyetin ardından Erivan’da, Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa talepleriyle dolup taşan protestolar uzun süre sürdü.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdiğinde ise şehirdeki yıkım gözler önüne serildi. Neredeyse tek bir sağlam yapının kalmadığı Ağdam, harabe halindeki binalarıyla yürekleri burktu.
Rusya, bölgedeki durumu yakından izleyerek önemli görüşmeler gerçekleştirmek üzere Azerbaycan ve Ermenistan’a bir heyet gönderdi. Bu sırada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu dile getirdi.
Rossiya 1 kanalına verdiği demeçte, Ermenistan’ın bölgenin bağımsızlığını tanımadığını vurguladı. Bu durumun, uluslararası hukuk açısından Dağlık Karabağ’ın ve çevresinin Azerbaycan’a ait olduğu anlamına geldiğini belirtti.
Putin, 10 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile bir anlaşma imzalayarak, çatışmaların sonlandırılmasını sağlamıştı.
Bu anlaşma ile birlikte, iki ülkenin güçleri, imzalandığı andan itibaren bulundukları yerlerde kalacaklarını belirtti ve böylece Azerbaycan, çatışmalar sırasında ele geçirdiği bölgeleri kontrol altına aldı.
Bölgedeki istikrarı sağlamak amacıyla oluşturulan Rus heyeti, Bakü’de önemli temaslarda bulundu. Aliyev, Dağlık Karabağ sorununu bir daha duymayı umduğunu ifade ederek, barışın sağlanması için yapılan çabaların altını çizdi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, üçlü bildirinin barışçıl bir yaşama geçiş açısından taşıdığı önemi vurguladı. Ancak, bazı güçlerin bu durumu jeopolitik bir oyun alanı olarak görmesinin haksızlık olduğunu belirtti.
Ayrıca, Dağlık Karabağ anlaşması gereği, Azerbaycan topraklarındaki Ermeni sivillerin ve askerlerin bölgeden ayrılmaya devam ettiği de bildirildi. Başbakan Paşinyan, istifa çağrılarına rağmen, çatışmalar sırasında cepheye giden eşiyle bir cenaze töreninde bir araya geldi.
Bu durum, Erivan’daki siyasi atmosferi daha da gerginleştirdi.
Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile yapılan görüşmede, çatışmalardan kaçanların geri dönüşü ve bölgedeki normal yaşamın yeniden tesis edilmesi gibi konular ele alındı.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye geri döndüğünü ve ayrıca savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını duyurdu.
10 Kasım 2020’de imzalanan anlaşmayla birlikte, Dağlık Karabağ’ın statüsü belirsiz hale gelmişken, Ermenistan bile bu durumu tanımamaktadır.
Ermenistan’a destek veren Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, hafta sonunda dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirerek, durumla ilgili kaygılarını dile getirdi.
Tüm bu gelişmelerin ışığında, bölgedeki barış sürecinin sağlanması ve istikrarın tesis edilmesi adına atılacak adımlar merakla bekleniyor.
