27 Eylül 2020 tarihinde patlak veren Dağlık Karabağ savaşı, 44 gün süren kanlı çatışmaların ardından Ermenistan’ın ağır bir yenilgisiyle sona erdi. Erivan’da, bu mağlubiyetin ardından halk sokaklara çıkarak Başbakan Nikol Paşinyan’a karşı istifa taleplerinde bulundu.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdiğinde, şehirde karşılaştığı manzara yürek burkucuydu; neredeyse tek bir sağlam yapı kalmamıştı.
Rusya, hem Azerbaycan hem de Ermenistan ile önemli görüşmeler gerçekleştirirken, Kremlin’den gelen bir açıklama, bölgedeki durumu daha da anlamlı hale getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğunu vurgulayarak, “Bu bölge, uluslararası hukuk açısından Azerbaycan Cumhuriyeti’nin topraklarının ayrılmaz bir parçasıdır,” diye belirtti.
Putin, Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadığını da vurgulayarak, bu durumun hukuki bir sonucunun olduğunu ifade etti.
Putin’in yanı sıra Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Paşinyan, 10 Kasım 2020’de çatışmaları sona erdirmek amacıyla bir anlaşmaya imza attı. Bu anlaşma ile iki ülkenin askerleri, mevcut konumlarını koruyarak savaşa son verdi.
Böylece, Azerbaycan çatışmalar sırasında ele geçirdiği toprakları resmen denetimi altına aldı.
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de Rus hükümet yetkililerinin katılımıyla yapılan ziyarette, toplantılarda barış sürecinin önemi vurgulandı. Başbakan Paşinyan, Dağlık Karabağ meselesinin bir daha gündeme gelmemesini umduğunu belirtti.
Bu açıklama, bölgede kalıcı bir barışın sağlanması adına olumlu karşılandı. Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, imzalanan bildirinin barış sürecinin başlangıcı olduğuna dikkat çekerken, bu sürecin bazı dış güçlerce jeopolitik bir oyun olarak değerlendirildiğini belirtti.
Anlaşmanın ardından, Azerbaycan topraklarında kalan Ermeni askerleri ve siviller bölgeden ayrılmayı sürdürüyor. Ermenistan, bu süreçte yaşananları daha yakından takip ediyor.
Başkent Erivan’da, istifa çağrılarıyla karşılaşan Başbakan Paşinyan, savaş cephelerine giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
Dağlık Karabağ’ın yönetiminde yer alan Arayik Harutyunyan ile yaptığı görüşmelerde, çatışmalar sırasında bölgeden kaçanların geri dönüşü ve normal yaşamın yeniden başlaması konuları gündeme geldi.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü ve savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını duyurdu.
10 Kasım anlaşmasıyla statüsü belirsiz hale gelen Dağlık Karabağ, Ermenistan tarafından bile tanınmıyor. Bu karmaşık duruma rağmen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan’a olan desteklerini açıkça ifade ederek dikkat çekici bir ziyaret gerçekleştirdi.
Geçmişteki çatışmaların ardından yaşanan bu gelişmeler, taraflar arasında kalıcı bir çözüm arayışının önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
