27 Eylül’de başlayan Dağlık Karabağ savaşının ardından 44 günlük çatışmalar, Ermenistan’ın ağır bir yenilgi almasıyla son buldu. Bu süreçte, Erivan’da Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa çağrıları giderek artarak devam etti.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a giriş yaptı. Ancak, bu dönüşle birlikte şehirdeki yıkım manzarası gözler önüne serildi. Neredeyse ayakta kalan hiçbir yapı bulunmayan Ağdam, savaşın acı sonuçlarını tüm çıplaklığıyla gösterdi.
Rusya, bu süreçte hem Azerbaycan hem de Ermenistan ile kritik görüşmeler yapmaya başladı. Başkan Vladimir Putin, Dağlık Karabağ ile ilgili önemli bir açıklama yaparak, bu bölgenin Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçası olduğunu duyurdu.
Rossiya 1 televizyonuna verdiği demeçte, Ermenistan’ın bölgenin bağımsızlığını tanımadığını vurgulayan Putin, bu durumun uluslararası hukuk açısından Dağlık Karabağ ve çevresindeki bölgelerin Azerbaycan’a ait olduğu anlamına geldiğini dile getirdi.
Ekim ayının ortalarında ise Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Paşinyan ile bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşma, 27 Eylül’den beri süregelen çatışmaların durması için bir temel oluşturdu.
İmzalanan bildiride, iki ülkenin de anlaşmanın imzalanmasıyla bulundukları yerlerde kalmalarına karar verildi. Böylelikle, Azerbaycan çatışmalar sırasında ele geçirdiği bölgeleri kontrol altına almış oldu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, bu anlaşmanın temelinde yatan umudu dile getirirken, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymak istemediğini belirtti. Aliyev, bu konuda kendisinin de aynı düşüncede olduğunu ifade etti.
Dağlık Karabağ ile ilgili haberlerin artık kalkınma ve barış üzerine odaklanmasını umduğunu söyledi.
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, imzalanan bildirinin, bazı dış güçler tarafından barışın sağlanması yerine jeopolitik çıkarlar gözetilerek değerlendirilmek istendiğini söyledi. Bu durumun, çağdaş değerlerle örtüşmediğini vurguladı. Lavrov, bölgedeki tüm çalışmaların yerel halkın yararına olduğunu ifade etti.
Anlaşmanın ardından Dağlık Karabağ’da Azerbaycan’a ait topraklarda bulunan Ermeni siviller ve askerlerin bölgeden ayrılmaya başladığı gözlemleniyor. Bu durum, bölgedeki gerilimin düşmesine yönelik bir adım olarak yorumlanıyor.
Ermenistan Başbakanı Paşinyan, uzun bir süreden sonra cephede savaşmaya giden eşiyle birlikte bir cenaze törenine katıldı. Ülkesindeki istifa taleplerine karşı direnen Paşinyan, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmede, çatışmalar sırasında bölgeden kaçanların geri dönmesi ve normal yaşama geçiş üzerine konuşuldu. Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü açıkladı.
Ayrıca, savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolarlık bir yardım yapılacağını duyurdu. Ancak, 10 Kasım anlaşması ile Dağlık Karabağ’ın statüsü tamamen belirsiz hale geldi ve bu durum, Ermenistan tarafından bile tanınmıyor.
Ermenistan’a verdiği destekle bilinen Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bölgedeki durumu gözlemlemek amacıyla dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu süreçte, Ermenistan’da yaşananlara dair uluslararası ilgilerin artması dikkat çekici. Paşinyan’ın geleceği ise kamuoyunda merakla takip ediliyor.
