**İÇERİK:** 27 Eylül 2020’de Dağlık Karabağ’da patlak veren çatışmalar, 44 gün boyunca devam ettikten sonra Ermenistan’ın ağır bir yenilgisiyle sonuçlandı. Bu süreçten sonra Erivan’da başlayan protestolar, Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa talepleriyle günlerce sürdü.
Azerbaycan, uzun bir aradan sonra işgalden kurtarılan Ağdam’a girdi; ancak şehrin durumu içler acısıydı. Neredeyse hiçbir yapının sağlam kalmadığı bölgedeki görüntüler, izleyenleri derinden etkiledi.
Rusya, iki ülke arasında yaşanan bu gelişmelerin ardından Azerbaycan ve Ermenistan’da önemli görüşmeler gerçekleştirmek üzere bir heyet gönderdi. Ancak Paşinyan, Rusya’dan gelen kötü haberlerle yüzleşmek zorunda kaldı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti. Putin’in ifadeleri, bölgenin uluslararası hukuk açısından Azerbaycan topraklarıyla bütünleştiğini ortaya koyuyordu.
10 Kasım’da, Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Paşinyan arasında bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma, 27 Eylül’den beri devam eden çatışmaları sonlandırmayı hedefliyordu.
İmzalanan ortak bildiriye göre, her iki ülkenin askerleri, bulundukları konumda kalacak ve böylece Azerbaycan, çatışmalar sırasında ele geçirdiği yerleri denetim altına almış oldu.
Rus heyeti, Bakü’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı ile bir araya geldi. Başbakan Yardımcıları Aleksandr Novak ve Aleksey Overçuk, bu anlaşmanın bölgedeki barışın sağlanması açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.
Aliyev, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymamak istediğini belirtti. Benzer düşünceleri paylaşan Aliyev, bu bölge hakkında bir daha yalnızca barış, kalkınma ve uzlaşma haberleri duyulmasını umduğunu açıkladı.
Lavrov ise, bu anlaşmanın bazı güçler tarafından jeopolitik bir oyun olarak yorumlanmasının yanlış olduğunu dile getirdi.
Anlaşma gereği, Azerbaycan’a ait topraklarda yaşayan Ermeni siviller ve askerler, bölgeden ayrılmaya devam ediyor. Başkent Erivan’da istifa taleplerine maruz kalan Paşinyan, cepheye giden eşiyle katıldığı bir cenaze töreninde görüntülendi.
İstifa çağrılarına karşı direnen Paşinyan, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya gelerek, çatışmalar sırasında yer değiştirenlerin geri dönüşü ve bölgedeki normalleşme süreçlerini masaya yatırdı.
Harutyunyan, şimdiye kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü ve savaşta ölen askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını açıkladı.
10 Kasım anlaşmasıyla birlikte, Dağlık Karabağ’ın statüsü belirsizliğe düştü. Bu durumu değerlendiren Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ermenistan’a verdiği desteği açıkça ifade ederek, bölgeye dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirdi.
Tüm bu gelişmeler, Dağlık Karabağ’daki çatışmaların sona ermesiyle birlikte Ermenistan’daki siyasi atmosferin nasıl şekilleneceği konusunda soruları artırıyor.
