27 Eylül 2020 tarihinde başlayan Dağlık Karabağ’daki çatışmalar, 44 gün boyunca devam etti ve nihayetinde Ermenistan’ın büyük bir yenilgiyle sonuçlandı. Bu süreç sonrası Erivan’da başlayan protestolar, Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa çağrıları ile dolup taştı.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdi. Ancak, şehirde karşılaşılan yıkım manzaraları oldukça üzücüydü; neredeyse tek bir sağlam bina bile kalmamıştı.
Rusya heyeti, Azerbaycan ve Ermenistan’da önemli müzakereler gerçekleştirdi. Başbakan Paşinyan, umutla başladığı görüşmelerin ardından yine kötü haberler aldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu açıkladı.
Rossiya 1 televizyonuna verdiği röportajda, “Ermenistan, Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadı. Bu, uluslararası hukuk açısından Dağlık Karabağ’ın ve çevresindeki tüm bölgelerin Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarına bağlı olduğu anlamına geliyor” dedi.
Çatışmaların sona ermesi amacıyla, 10 Kasım’da Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Paşinyan arasında bir anlaşma imzalandı. İmzalanan bildiriye göre, taraflar mevcut konumlarında kalacak ve böylece çatışmalar sırasında kazanılmış bölgeler Azerbaycan’ın denetimine geçmiş olacak.
Rus hükümetinden oluşan bir heyet, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de temaslar gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Aliyev, bu üçlü bildirinin bölgedeki kalıcı barış için bir fırsat sunduğunu belirtti.
Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymayı umduğuna katıldığını ifade eden Aliyev, artık bu konunun yalnızca kalkınma ve barış görüşmeleri ile anılmasını diledi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, imzalanan bildirinin bazı çevrelerce jeopolitik bir oyun olarak değerlendirildiğini, bunun ise uluslararası değerlerle bağdaşmadığını dile getirdi. Lavrov, bölgede yapılacak tüm girişimlerin yerel halkın yararına olacağına dikkat çekti.
Anlaşma gereği, Azerbaycan’a ait topraklarda bulunan Ermeni siviller ve askerler, bölgeden ayrılmaya devam ediyor. Başkent Erivan’da, istifası için günlerce protesto edilen Başbakan Paşinyan, bir cenaze töreninde eşiyle birlikte görüntülendi.
Direniş gösteren Paşinyan, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya geldi. Görüşmede, çatışmalar sırasında kaçanların geri dönmesi ve normal hayatın tekrar başlaması konuları masaya yatırıldı.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü duyurdu. Ayrıca, savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardımı yapılacağı bilgisi paylaşıldı. Ancak, 10 Kasım anlaşmasıyla statüsü belirsiz hale gelen Dağlık Karabağ, Ermenistan tarafından bile tanınmıyor.
Bu arada Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan’a verdiği destek ile dikkat çekici bir ziyaret gerçekleştirdi. Tüm bu gelişmeler, bölgedeki tansiyonun ne denli yüksek olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
