27 Eylül 2020 tarihinde başlayan Dağlık Karabağ çatışmaları, 44 gün süren bir mücadele sonucunda Ermenistan’ın ağır bir yenilgi almasıyla noktalandı. Bu yenilgi sonrası Erivan’da halk, Başbakan Nikol Paşinyan’a istifa çağrısında bulundu ve bu eylemler günlerce sürdü.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdiğinde, şehrin görüntüsü yürekleri sızlattı. Neredeyse tek bir sağlam yapının kalmadığı Ağdam, savaşın getirdiği yıkımın acı bir örneği oldu.
Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan arasında barış sağlamak amacıyla kritik görüşmeler düzenledi. Bu süreçte, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’ın topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.
Rossiya 1 televizyonuna verdiği demeçte, Ermenistan’ın bu bölgenin bağımsızlığını tanımadığını ve bu durumun uluslararası hukuk açısından anlam taşıdığını açıkladı. Bu açıklamalar, bölgedeki gerilimi daha da artırdı.
Putin’in yanı sıra, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Paşinyan, 10 Kasım 2020 tarihinde bir anlaşma imzalayarak 27 Eylül’den beri süregelen çatışmaları sona erdirdi.
Bu ortak bildiri, iki tarafın anlaşmanın imzalanmasıyla mevcut konumlarını koruyacaklarını içeriyordu. Bu sayede Azerbaycan, savaş süreci boyunca ele geçirdiği yerleri kontrolü altına almış oldu.
Rusya’dan gelen heyet, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de Aliyev ile bir araya geldi. Bu görüşmede, Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında imzalanan üçlü bildirinin barışın sağlanması için önemli bir zemin oluşturduğuna dikkat çekildi.
Aliyev, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymamak istediğini belirtti ve bu konunun artık kalkınma, uzlaşma ve insani sorunların çözümüyle anılmasını umut ettiğini söyledi.
Öte yandan, Lavrov, imzalanan bildirinin jeopolitik oyunlarla değil, bölge halkının refahı için yapılmış bir adım olarak görülmesi gerektiğini vurguladı.
Bu bağlamda, Dağlık Karabağ’da çatışmaların sona ermesi sonrası Azerbaycan topraklarında bulunan Ermeni siviller ve askerlerin bölgeden ayrılma süreçleri devam ediyor.
Protestoların merkezindeki Paşinyan, cepheye savaşmaya giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülenerek halkın önüne çıktı.
Başbakan, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya gelerek, bölgedeki yaşamın normale dönmesi için adımlar atılması gerektiğini konuştu.
Harutyunyan, şimdiye kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü, savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine ise 600 dolarlık bir yardım yapılacağını duyurdu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan’a verdiği desteği açıkça ifade etmek amacıyla bölgeyi ziyaret etti.
Tüm bunların ışığında, Dağlık Karabağ’da yaşananlar, uluslararası güçlerin oyun alanı haline gelirken, Paşinyan’ın ne yapacağı konusunda merak uyandıran bir belirsizlik sürüyor. Sürecin ilerleyişi, bölgedeki barış ve istikrar açısından son derece kritik bir önem taşıyor.
