27 Eylül’de başlayan Dağlık Karabağ savaşı, 44 gün süren çatışmaların ardından Ermenistan’ın ağır bir yenilgisiyle noktalandı. Bu yenilgi, Erivan’da geniş çaplı protestolara yol açtı. Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa çağrıları günlerce devam etti.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdi. Ancak, bu dönüş sırasında şehrin yıkık dökük hali gözler önüne serildi; neredeyse ayakta kalan bir bina bile yoktu.
Rusya, bölgedeki durumu ele almak üzere Azerbaycan ve Ermenistan ile önemli görüşmeler gerçekleştirdi. Ancak, Paşinyan’a gelen haberler, umudunu yitirmesine neden oldu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğunu ve bu durumun uluslararası hukuk açısından da geçerli olduğunu dile getirdi. Rossiya 1 televizyonuna konuşan Putin, “Ermenistan, Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadı.
Bu da demektir ki bu bölge, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ayrılmaz bir parçasıdır” dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan arasında 10 Kasım’da imzalanan anlaşma, çatışmaların durdurulmasını sağladı. Anlaşmaya göre, her iki ülkenin güçleri imzanın yapıldığı anda bulundukları yerlerde kalacaklardı.
Böylece Azerbaycan, çatışmalar sırasında ele geçirdiği yerleşim yerlerini kontrol altına almış oldu.
Rus hükümeti, bölgedeki temasları sürdürmek adına Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye bir heyet gönderdi. Bu heyette Putin’in belirttiği açıklamalarla birlikte, bölgedeki uzun süreli barışın sağlanması için atılan adımlar önem taşıyor.
Aliyev, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymak istemediğine katıldığını belirterek, “Umarım bu bahsi geçtiğinde sadece kalkınma, barış ve uzlaşma haberleri alırız” dedi.
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, imzalanan bildirinin bazı çevrelerce jeopolitik çıkarlar üzerinden yorumlanmasına karşı çıktı. Üç ülkenin ortak hedefinin bölgenin insanlarına hizmet etmek olduğunu vurguladı.
Anlaşmanın ardından, Dağlık Karabağ’daki Ermeni siviller ve askerlerin bölgeden ayrılmaya devam ettiği bildirildi.
Ermenistan’da, savaşın ardından istifa çağrılarına direnen Başbakan Paşinyan, cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi. Paşinyan, o dönemde hiç bir ülkenin tanımadığı Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya geldi.
Bu görüşmede, çatışmalar sırasında kaçanların geri dönüşü ve normal yaşamın sağlanması konuları ele alındı. Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye döndüğünü ve savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını duyurdu.
Ancak, 10 Kasım anlaşmasıyla belirsiz bir statüye kavuşan Dağlık Karabağ, Ermenistan tarafından bile tanınmamaktadır.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, Ermenistan’a verdiği desteği açıkça ifade ettiği bir ziyaret, dikkat çekti. Tüm bu gelişmeler, bölgedeki gerilimlerin sürmesiyle birlikte, uluslararası ilişkilerdeki dinamiklerin de ne denli önemli olduğunu gözler önüne seriyor.
