27 Eylül’de başlayan ve 44 gün süren savaş, Dağlık Karabağ’da Ermenistan’ın yaşadığı tarihi yenilgiyle son buldu. Bu süreçte, Erivan’da halk hükümet karşıtı protestolara başladı ve Başbakan Nikol Paşinyan’a istifa çağrıları yükseldi.
Azerbaycan, yıllar sonra işgalden kurtarılan Ağdam’a girdiğinde, şehirdeki yıkım gözler önüne serildi. Harabe halindeki binalar ve yok olmuş altyapı, savaşın bıraktığı acı tabloyu net bir şekilde gösteriyordu.
Rusya, bölgedeki gerginliği azaltmak amacıyla önemli görüşmeler gerçekleştirmek üzere Azerbaycan ve Ermenistan’a bir heyet gönderdi. Bu sırada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “Dağlık Karabağ Azerbaycan’ın ayrılmaz bir parçasıdır” açıklaması oldu.
Putin, Rossiya 1’e verdiği demeçte, Dağlık Karabağ’ın uluslararası hukuka göre Azerbaycan’a ait olduğunu vurguladı. Ermenistan, bu bölgenin bağımsızlığını tanımadığını belirterek, durumun uluslararası hukuk açısından açık olduğunu aktardı.
Çatışmaların sona erdirilmesi adına 10 Kasım’da imzalanan anlaşma, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki gerilimi azaltmayı hedefliyor. Anlaşma sonrası her iki taraf da mevcut konumlarında kalma sözü verdi.
Böylelikle, Azerbaycan, çatışma sürecinde ele geçirdiği yerleri korumuş oldu. Bu gelişmeler ışığında, Rus hükümetinden oluşan bir heyet, Bakü’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi.
Heyet, ortak bildirinin bölgede kalıcı barış için atılmış önemli bir adım olduğunu ifade etti.
Aliyev, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesinin artık geçmeyeceğini umduğunu belirtirken, bu sözlerin kendisi için de geçerli olduğunu söyledi. Aliyev, konunun gelecekte sadece ekonomik kalkınma ve barışın sağlanması açısından gündeme gelmesini temenni etti.
Lavrov, anlaşmanın bazı kesimlerce jeopolitik çıkarlar üzerinden değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, asıl amacın insani sorunların çözümlenmesi olduğunu kaydetti.
Çatışmalar sonrasında, Dağlık Karabağ’daki Ermeni siviller ve askerler bölgeden ayrılmaya devam ediyor. Başbakan Paşinyan, eşi cephede savaşırken cenaze töreninde görüntülendi.
Protestoların ardından, istifa etmesi beklenen Paşinyan, hiçbir ülkenin tanımadığı Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya geldi. Yapılan görüşmelerde, çatışmaların ardından geri dönenlerin normal yaşama adaptasyonu ele alındı.
Harutyunyan, şimdiye kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye döndüğünü ve savaşta hayatını kaybedenlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını duyurdu.
Dört ay önce imzalanan 10 Kasım anlaşmasının ardından, Dağlık Karabağ’ın statüsü belirsizliğini koruyor. Bu arada, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Ermenistan’a destek vermek amacıyla gerçekleştirdiği ziyaret dikkat çekti.
Tüm bu gelişmeler, bölgede kalıcı bir barışın sağlanması için atılan adımları ve karşılaşılan zorlukları gözler önüne seriyor.
