27 Eylül 2020 tarihinde Dağlık Karabağ’da patlak veren savaş, 44 gün süren çatışmaların ardından Ermenistan’ın ağır bir yenilgi almasıyla sonuçlandı. Bu süreç, Erivan’da geniş protesto gösterilerine yol açtı.
Başbakan Nikol Paşinyan, göstericilerin istifa taleplerine maruz kalırken, Azerbaycan ise uzun yıllar sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdi. Ancak, şehrin harabe görüntüsü, gelişmelerin acı boyutunu gözler önüne serdi.
Rusya, bölgedeki durumu kontrol altına almak amacıyla önemli bir diplomasi yürütmeye başladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu dile getirdi.
Rossiya 1 televizyonuna verdiği mülakatta, Ermenistan’ın bölgenin bağımsızlığını tanımadığını ve bu durumun uluslararası hukuk açısından Azerbaycan’ın egemenlik alanını pekiştirdiğini açıkladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 10 Kasım’da Dağlık Karabağ’daki çatışmaların durdurulması için bir anlaşma imzaladı.
Anlaşma gereği, tarafların bulundukları bölgelerde kalmaları sağlandı ve Azerbaycan, çatışmalar sırasında ele geçirdiği yerleşim yerlerini denetimi altına aldı. Rus heyetinin, Bakü’ye yaptığı ziyarette ise Aliyev, Dağlık Karabağ sorununu bir daha duymak istemediğini ifade etti.
Umutlarını barışa bağlayan Aliyev, gelecekte bu konunun kalkınma ve uzlaşma ile anılmasını arzuladığını belirtti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, üç ülke arasında imzalanan bildirinin, jeopolitik ve insani meselelerin çözümüne katkı sağlayacağını vurguladı. Lavrov, anlaşmanın bazı çevreler tarafından farklı yorumlandığını, bunun ise çağdaş değerlerle bağdaşmadığını söyledi.
Ayrıca, bölgedeki bütün çalışmaların yerel halkın ihtiyaçlarına yönelik olması gerektiğini dile getirdi.
Anlaşmanın ardından, Azerbaycan’a ait topraklarda bulunan Ermeni siviller ve askerlerin bölgeden ayrılma süreci devam ediyor. Uzun süreli protestoların ortasında kalan Paşinyan, sonunda cepheye giden eşiyle bir cenaze töreninde görüntülendi.
Ülke içinde yaşanan bu kargaşada, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile yaptığı görüşme dikkat çekti. Bu görüşmede, savaş sırasında kaçanların geri dönmesi ve normal yaşama geçiş konuları masaya yatırıldı.
Harutyunyan, bugüne kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye geri dönüş yaptığını açıkladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, Ermenistan’a verdiği destekle ilgili yürüttüğü diplomasiyi sürdürmesi sırasında yaptığı son ziyaret de dikkat çekti.
Dağlık Karabağ’ın geleceği belirsizliğini korurken, bu tür uluslararası görüşmelerin bölgede nasıl bir etki yaratacağı merak konusu olmaya devam ediyor. Ermenistan için zorlu günlerin ardından, halkın barış umudu henüz sönmüş değil.
