Dağlık Karabağ bölgesindeki çatışmalar, 27 Eylül 2020 tarihinde başlamış ve 44 gün süren bir savaşın ardından Ermenistan’ın ağır bir yenilgi almasıyla sonuçlanmıştı.
Savaşın ardından Erivan’da halk, Başbakan Nikol Paşinyan’a istifa çağrısında bulunarak, günlerce protestolar düzenledi. Bu süreçte, 27 yıl aradan sonra Azerbaycan, işgal altındaki Ağdam şehrine girmiş ancak şehirdeki görüntü, yürek burkan bir manzaraya sahipti.
Neredeyse tek bir sağlam bina kalmamıştı.
Çatışmaların sona ermesi için Rusya’nın arabuluculuğunda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan arasında 10 Kasım 2020’de bir anlaşma imzalandı.
Bu anlaşma ile, iki tarafın mevcut konumlarını koruyarak bulundukları yerlerde kalmaları kararlaştırıldı. Özellikle Azerbaycan, çatışmalar sırasında ele geçirdiği yerleşim yerleri üzerinde denetim sağlamış oldu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğuna dair net bir mesaj iletti.
Bu konuda yaptığı açıklamada, Ermenistan’ın bölgenin bağımsızlığını tanımadığını ve bu durumun uluslararası hukuk açısından Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğu anlamına geldiğini belirtti. Putin, bu sorunun bir daha gündeme gelmemesi temennisinde bulundu.
Rusya’nın üst düzey yetkililerinden oluşan heyet, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki anlaşmanın ardından bölgedeki durumu gözlemlemek üzere Bakü’ye gitti. Burada, Aliyev ile birlikte Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un da temasları oldu.
Lavrov, imzalanan bildirinin, bölgede barışın sağlanması açısından önemli bir adım olduğunu ve bu sürecin jeopolitik oyunların ötesinde, insani sorunların çözümüne katkı sağlaması gerektiğini vurguladı.
Ermenistan, savaşın ardından yaşananların yaralarını sarmaya çalışırken, Dağlık Karabağ’da yaşayan Ermeni sivillerin ve askerlerin bölgeden ayrılma süreci devam ediyor.
Başbakan Paşinyan ise, protestoların ardından cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülenerek, ilk kez kamuoyuna yansıdı. İstifa çağrılarına direnen Paşinyan, Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile de bir görüşme gerçekleştirdi.
Bu buluşmada, çatışmalar sırasında kaçanların geri dönmesi ve normal yaşamın yeniden başlaması gibi konular gündeme geldi.
Harutyunyan, 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü belirtirken, savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolar yardım yapılacağını açıkladı. Ancak, 10 Kasım’daki anlaşma sonrası, Dağlık Karabağ’ın statüsü belirsizlik içinde kalmaya devam ediyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan’a yönelik desteğini açıkça dile getirirken, geçtiğimiz hafta bölgeye dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirdi. Fransa’nın bu tutumu, bölgedeki gerilimi artırabilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Dağlık Karabağ’da yaşananların ardından gelişmeler, hem yerel hem de uluslararası gözlemcilerin dikkatini çekmeye devam ediyor.
