27 Eylül’de patlak veren çatışmalar, 44 gün süren yoğun bir savaşın ardından Ermenistan için tarihi bir yenilgiyle sonuçlandı. Bu sürecin hemen ardından Erivan’da halk, Başbakan Nikol Paşinyan’a istifa çağrısında bulunarak sokaklara döküldü.
Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtardığı Ağdam’a girdiğinde, şehirdeki yıkım manzarası gözler önüne serildi. Neredeyse ayakta kalan bir bina dahi kalmamıştı ve bu durum, bölge halkını derinden etkiledi.
Rusya, bu gelişmeler üzerine Azerbaycan ve Ermenistan ile önemli görüşmeler düzenlemek üzere bir heyet göndermişti. Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Ermenistan’ın bu bölgenin bağımsızlığını tanımadığını belirtti.
Bu açıklama, bölgedeki belirsizliklerin giderilmesi için atılan adımlardan biriydi.
10 Kasım’da imzalanan anlaşmayla birlikte, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmalar sona erdi.
Her iki ülkenin güçleri, imzalanan anlaşmanın ardından bulundukları konumda kalmaya devam ettiler; böylece Azerbaycan, savaş sırasında ele geçirdiği yerleşim alanlarını kontrol altına aldı.
Anlaşmanın uygulanması amacıyla Azerbaycan’a giden Rus heyeti, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi. Aliyev, barış sürecinin sağlanması için Rusya’nın desteğinin önemine dikkat çekti.
Putin’in “Dağlık Karabağ sorununun” bir daha gündeme gelmemesi umudunu paylaştığını dile getiren Aliyev, Türkiye’nin de destek verdiği barış sürecinin yerleşmesini dört gözle beklediklerini ifade etti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise, üç ülke arasında imzalanan bildirinin sadece bir başlangıç olduğunu ve barışın kalıcı hale gelmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacağını belirtti.
Anlaşmanın ardından, Dağlık Karabağ’da yaşayan Ermeni siviller ve askerler bölgeden ayrılmaya devam ediyor. Başbakan Paşinyan, halktan gelen yoğun istifa taleplerine karşı durarak cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
Paşinyan, çatışmalar sırasında kaçan insanların geri dönmesi ve normal hayatın başlaması konularında Arayik Harutyunyan ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü ve savaşta yaşamını yitiren askerlerin ailelerine 600 dolarlık bir yardım yapılacağını açıkladı.
10 Kasım’da imzalanan anlaşma, Dağlık Karabağ’ın geleceği hakkında birçok belirsizlik barındırırken, Ermenistan tarafından bile tanınmayan bu bölgenin durumu hâlâ tartışma konusu.
Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ermenistan’a verdiği desteği göstermek amacıyla dikkat çekici bir ziyaret gerçekleştirdi. Tüm bu gelişmeler, bölgedeki tansiyonun ne kadar yüksek olduğunu ve kalıcı bir barış sağlanmasının ne denli zor olduğunu ortaya koyuyor.