27 Eylül 2020 tarihinde Dağlık Karabağ’da patlak veren savaş, 44 gün süren çetin bir mücadelenin ardından Ermenistan’ın tarihi bir yenilgisiyle sonuçlandı.
Bu yenilginin hemen ardından Erivan’da başlayan protestolar, Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik istifa çağrılarıyla günlerce devam etti. Azerbaycan, 27 yıl aradan sonra işgalden kurtarılan Ağdam’a giriş yaptı. Ancak, şehrin harabe görünümü, geride bıraktığı acı izlerle doluydu.
O süreçte, Rusya’nın bölgedeki rolü oldukça önem kazandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan bir açıklama yaptı.
Rossiya 1 televizyonuna verdiği mülakatta, bu durumun uluslararası hukuk açısından net olduğunu belirterek, Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadığına dikkat çekti.
Savaşın sona ermesine yönelik girişimler çerçevesinde, Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan 10 Kasım’da bir anlaşma imzaladı.
Bu anlaşma, tarafların bulundukları pozisyonlarda kalmalarını öngörüyordu ve böylece çatışmalar sırasında elde edilen topraklar Azerbaycan’ın kontrolüne geçti.
Rus hükümeti, anlaşmanın ardından bölgedeki durumu değerlendirmek üzere Bakü’ye bir heyet göndermişti. Bu heyet, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile bir araya geldi.
Başbakan Yardımcıları Aleksandr Novak ve Aleksey Overçuk, imzalanan bildirinin uzun vadeli barış için kritik bir adım olduğunu belirtti.
Aliyev, Putin’in “Dağlık Karabağ sorunu” ifadesini bir daha duymak istemediğini dile getirerek, bu konunun gelecekte kalkınma ve barış ile anılmasını umduğunu ifade etti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bu anlaşmanın bazı güçler tarafından jeopolitik bir strateji olarak yorumlanmasının yanlış olduğunu, asıl hedefin bölge insanlarına hizmet etmek olduğunu vurguladı.
Dağlık Karabağ’daki çatışmaları sona erdiren bu anlaşmanın ardından, Azerbaycan topraklarında bulunan Ermeni siviller ve askerler bölgeden ayrılmaya başladı.
Başkent Erivan’da, yenilginin ardından istifa çağrılarıyla karşılaşan Başbakan Paşinyan, cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
Direnmeye devam eden Paşinyan, daha önce hiçbir ülke tarafından tanınmayan Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir araya gelerek, bölgedeki normalleşme sürecine dair görüşmeler yaptı.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin Dağlık Karabağ’a geri döndüğünü ve savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine yapılacak 600 dolarlık yardımı duyurdu.
Ermenistan, 10 Kasım anlaşmasıyla belirsiz bir statüye sahip olan Dağlık Karabağ’ı tanımaktan uzak dururken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bölgeye verdiği destekle dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirmesi, uluslararası alanda da tartışmalara yol açtı.
Dağlık Karabağ’daki durum, iki ülke arasındaki gerginliklerin sürmesine neden olurken, bölgedeki gelişmeler yakından takip ediliyor.
