Dağlık Karabağ’da 27 Eylül 2020 tarihinde patlak veren çatışmalar, 44 gün süren bir savaşın ardından Ermenistan’ın tarihi bir yenilgiyle son buldu. Bu süreçte, Erivan’da halkın Başbakan Nikol Paşinyan’a yönelik yoğun protestoları başladı.
İstifa talepleriyle dolup taşan gösteriler, halkın yaşadığı derin hayal kırıklığını yansıttı. Azerbaycan, uzun yıllar süren işgalin ardından Ağdam’a girdiğinde, şehirdeki yıkım manzarası herkesi derinden etkiledi.
Neredeyse tek bir sağlam bina kalmayan Ağdam, savaşın getirdiği trajediyi gözler önüne serdi.
Rusya’nın arabuluculuğunda gerçekleşen önemli görüşmelerde, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğuna dair net ifadeler geldi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rossiya 1 televizyonuna yaptığı açıklamada, bölgenin statüsüne dair uluslararası hukuk açısından belirleyici olduğunu vurguladı.
Ermenistan’ın, Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını tanımadığına dikkat çekerek, bu durumun Azerbaycan’ın egemenlik haklarını pekiştirdiğini söyledi.
Putin, 10 Kasım 2020’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Başbakan Nikol Paşinyan arasında imzalanan ateşkes anlaşmasının, bölgedeki çatışmaları sona erdirmek için önemli bir aşama olduğunu belirtti.
Bu anlaşma ile birlikte, tarafların mevcut konumlarını koruyarak çatışmalara son vermeleri sağlandı. Anlaşmanın akabinde, Rus hükümet yetkililerinden oluşan bir heyet, Azerbaycan’a giderek durumu değerlendirmelerde bulundu.
Cumhurbaşkanı Aliyev, söz konusu üçlü anlaşmanın kalıcı barış için atılan değerli bir adım olduğunu ifade etti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise anlaşmanın bazı çevreler tarafından, barışın sağlanması yerine jeopolitik çıkarlar üzerinden yorumlandığını belirtti. Lavrov, bu tür yaklaşımların günümüz değerleriyle bağdaşmadığını vurguladı.
Üç ülkenin imzaladığı ortak bildirinin, bölgede insani sorunların çözümü için önemli bir temel oluşturduğunu da belirtti.
Dağlık Karabağ’daki çatışmaların sona ermesinin ardından, bölgede kalan Ermeni siviller ve askerler, Azerbaycan topraklarından ayrılmaya devam ediyor.
Ermenistan’ın başkenti Erivan’da, istifa çağrılarına maruz kalan Başbakan Paşinyan, savaşın getirdiği sonuçlarla yüzleşmek zorunda kaldı. Uzun bir aradan sonra cepheye giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi ve bu durum, halkın tepkisini daha da körükledi.
Dağlık Karabağ’da yaşananların ardından, yöneticisi Arayik Harutyunyan ile bir görüşme gerçekleştiren Paşinyan, bu buluşmada çatışmalar sırasında yerinden olanların geri dönmesi ve normal hayata geçiş konularını ele aldı.
Harutyunyan, şu ana kadar 25 bin Ermeni’nin bölgeye döndüğünü belirtirken, savaşta hayatını kaybeden askerlerin ailelerine 600 dolarlık bir yardım yapılacağını açıkladı.
Dağlık Karabağ’ın mevcut statüsü ise 10 Kasım anlaşması sonrası belirsizliğini koruyor; bu durum, Ermenistan tarafından bile tanınmıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ermenistan’a verdiği destekleri açıkça dile getirerek, bölgedeki duruma müdahil olmaktan çekinmedi. Tüm bu gelişmeler ışığında, Dağlık Karabağ’da barışın ne denli kalıcı olacağı konusu tartışılırken, bölgedeki gerilimlerin ne yönde ilerleyeceği belirsizliğini koruyor.
